Zonnepanelen, BTW en banen

In de discussie over het salderen voor de meter (‘zelflevering’) wordt soms het argument gebruikt dat de gederfde inkomsten uit de energiebelasting worden gecompenseerd door extra BTW-inkomsten. Als we het salderen voor de meter toestaan, worden meer zonnestroominstallaties gekocht en dat levert de overheid extra BTW op. Hoe valide is deze redenering?

Voorstanders van het mogelijk maken van salderen voor de meter zijn van mening dat de rijksoverheid een integrale berekening van de maatschappelijke kosten en opbrengsten daarvan moet maken en zich niet alleen moet richten op gederfde inkomsten uit de energiebelasting. Voorbeelden van (maatschappelijke) opbrengsten zijn de extra BTW-inkomsten, werkgelegenheid, bijdrage aan duurzame energie- en CO2-reductiedoelstellingen en gedragsverandering.

In het rapport ‘Verruimen salderingsmogelijkheden voor hernieuwbare energie’ van adviesbureau Ecofys (november 2011) wordt voor een aantal cases doorgerekend wat deze betekenen voor de overheidsinkomsten. In de doorrekening van deze cases worden de inkomsten uit de energiebelasting die de overheid misloopt, gecombineerd met de extra inkomsten uit de BTW.

Een simpel voorbeeld illustreert deze methode. Op een dak van een sporthal wordt een zonnestroominstallatie van 30 kWp geïnstalleerd en de elektriciteit aan naburige huishoudens geleverd op basis van salderen voor de meter. De kosten van de installatie zijn 60.000 euro, waarvan circa 9.600 euro naar de schatkist gaat in de vorm van BTW. De installatie levert per jaar 25.500 kWh aan groene stroom op. Over deze elektriciteit hoeft geen energiebelasting en BTW te worden betaald. Dat betekent een verlies van circa 3.460 euro per jaar (EB, BTW; tarieven 2012).

Kan deze berekening gebruikt worden om aan te tonen dat de rijksoverheid in eerste instantie extra inkomsten genereert wanneer salderen voor de meter mogelijk wordt gemaakt? Niet op deze eenvoudige manier. Want als het bedrag niet aan zonnepanelen wordt uitgegeven, wordt wellicht een nieuwe keuken of een nieuwe auto aangeschaft. Ook daarover moet BTW worden betaald.

In het rapport ‘Ex-ante evaluatie van Green Deals Energie’ van het PBL (juni 2012) wordt het als volgt geformuleerd:

“In een onderzoek van Ecofys (2011) naar de effecten op de overheidsfinanciën van een aantal varianten van verruiming van salderingsmogelijkheden beschouwt Ecofys zowel de gederfde energiebelasting en BTW als de extra BTW-opbrengsten door het plaatsen van nieuwe zonnepanelen. Volgens Ecofys is het netto-effect op de overheidsinkomsten tot 2018 in geen enkel jaar hoger dan 17 miljoen euro. Deze redeneerlijn leidt echter tot een onderschatting van de effecten voor de overheidsinkomsten. Het is namelijk aannemelijk dat het plaatsen van extra zonnepanelen ten koste gaat van andere BTW-plichtige activiteiten. Een burger kan zijn of haar euro immers maar één keer uitgeven.”

Ook op het punt van de werkgelegenheid die de installatie van zonnepanelen oplevert, kunnen kanttekeningen geplaatst worden bij de studie van Ecofys. In de studie wordt verwezen naar de studie ‘Energy sector jobs to 2030: a global analysis’ van het Institute for Sustainable Futures (2009). Deze studie baseert zich voor de werkgelegenheid die de installatie van zonnepanelen oplevert, weer op een andere studie: ‘Solar Generation V – 2008’ van het EPIA. Hierin staat: “Based on information provided by the industry, it has been assumed that 10 jobs are created per MW during production and about 33 jobs per MW during the process of installation.”

In het meer recente rapport ‘Solar Generation 6 – 2011’ van EPIA staat:  “On average, 30 full-time equivalent (FTE) jobs are created for each MW of solar power modules produced and installed. While there are discrepancies between countries, between companies and between technologies, it is a useful estimate that represents a world-wide average.” Het cijfer voor alleen de installatie van zonnepanelen (in Nederland hebben we niet veel producenten) is uiteraard lager. Het EPIA heeft haar cijfers dus naar beneden bijgesteld. Specifieke cijfers voor de werkgelegenheid die de installatie van zonnepanelen in Nederland oplevert, ontbreken in alle bovengenoemde rapporten.

Het is terecht dat in de discussie over salderen voor de meter gevraagd wordt om een integrale maatschappelijke kosten-batenanalyse. Het is belangrijk dat daarin de juiste uitgangspunten worden gehanteerd. Duurzame energie en energiebesparing leveren banen op, maar hoeveel en in welke sector? Welke positieve maatschappelijke effecten mogen we op de korte en lange termijn verwachten? Wat betekent een investering in duurzame energie of energiebesparing voor de koopkracht van huishoudens? Hoe kunnen we de positieve effecten voor milieu en klimaat en de daarmee samenhangende vermeden maatschappelijke kosten adequaat in onze rekenmodellen meenemen? Een dergelijke grondige analyse is essentieel om een goed zicht te krijgen op de maatschappelijke kosten en baten van duurzame investeringen.

 

Bronnen:

Ecofys, Verruimen salderingsmogelijkheden voor hernieuwbare energie: http://bit.ly/MJB3mM

Institute for Sustainable Futures, Energy sector jobs to 2030: a global analysis: http://bit.ly/LMX4Tp

EPIA, Solar Generation V – 2008: http://bit.ly/MITbdM

EPIA, Solar Generation 6 – 2011: http://bit.ly/QIRqA3

PBL, Ex-ante evaluatie van Green Deals Energiehttp://bit.ly/LWXMZ4

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: