Op zoek naar een schone auto (deel 1)

Een tv-programma over een boer die een vrouw zoekt, kan miljoenen kijkcijfers opleveren. De zoektocht van een eenvoudige consument naar een schone auto is echter een stuk gecompliceerder en interessanter. Want de uitkomst ligt niet direct voor de hand. In deze eerste aflevering beantwoord ik drie vragen: 1) is een auto nodig?, 2) wat is een ‘schone’ auto?, en 3) hoeveel ben ik bereid daarvoor extra te betalen?

Is een auto nodig?

De eerste vraag die gesteld moet worden, is de vraag naar de noodzaak van het autobezit. Kun je geen gebruik maken van het openbaar vervoer? Kun je geen auto huren of delen als dat nodig is? Het aantal jonge mensen dat geen auto heeft, stijgt (hier en hier) en dat is een positieve ontwikkeling. Autodelen staat aan de vooravond van een doorbraak (hier) en het delen van een elektrische auto is inmiddels in Parijs een groot succes (hier).

Hoewel ik bereid ben na te denken over het afstand doen van de auto, is dit voor mijn gezin geen optie. Mijn partner heeft voor haar werk een goede auto nodig die zij op elk moment kan gebruiken. Zelf reis ik meestal met het openbaar vervoer naar mijn werk. Het is goed te beseffen dat ook openbaar vervoer niet volledig schoon is. Welke milieubelasting aan verschillende modaliteiten van openbaar vervoer moet worden toegeschreven, is niet eenvoudig. Vanuit beleidsmatige optiek is over de milieubelasting van een aantal modaliteiten de studie STREAM geschreven door CE Delft (hier).

In mijn situatie is dus een auto nodig. In andere situaties moet een afweging gemaakt worden tussen gebruiksgemak, kosten en milieubelasting. Deze afweging wordt sterk bepaald door de woonplaats, de bestemmingen (werk, familie) en de beschikbaarheid van alternatieven ter plaatse. Daarbij moet bedacht worden dat elk alternatief in meer of mindere mate milieubelastend is.

Wat is een schone auto?

Een schone auto is een zuinige auto met een lage CO2-uitstoot. Althans, dat antwoord ligt voor de hand. De ANWB publiceert regelmatig een update van de top10 van schone auto’s (hier). In deze overzichten wordt echter alleen de directe CO2-uitstoot weergegeven. Een grondige analyse van de milieubelasting van het autogebruik zou ook de volgende punten meenemen:

  • de uitstoot van fijnstof, NOx and SOx;
  • de milieubelasting van de productie en sloop van de auto;
  • de emissies die vrijkomen bij de winning, raffinage en transport van de gebruikte brandstoffen.

Eventueel zou ook de aanleg van de benodigde infrastructuur kunnen worden meegenomen. Het eerste punt betreft vooral de verslechtering van de lokale luchtkwaliteit. Er is een direct verband tussen luchtkwaliteit en volksgezondheid (uitgebreide info vind je hier)

Het tweede punt is ook van groot belang. Uit onderzoek blijkt dat bijvoorbeeld de productie van de elektrische auto voor een grotere milieubelasting zorgt dan de productie van een auto met brandstofmotor. De milieubelasting tijdens het gebruik is echter lager of kan lager zijn. Ik kom daar later op terug. Hier komt de levenscyclusanalyse (LCA) om de hoek kijken. In een LCA wordt de milieubelasting van een product over de hele levensduur berekend. Het gebruiksprofiel van de automobilist bepaalt dus ook in belangrijke mate welke auto de voorkeur verdient. Worden relatief weinig kilometers gemaakt, dan ligt de aanschaf van een auto die erg milieubelastend is in de productie, niet voor de hand. Vice versa geldt, dat bij veel gereden kilometers een auto die schoon in is het gebruik, uit milieuoogpunt de voorkeur verdient.

In de derde plaats moet een onderscheid gemaakt worden tussen de tank-to-wheel-benadering en de well-to-wheel-benadering van het gebruik van brandstof. De eerste benadering houdt slechts rekening met de emissies die worden uitgestoten tijdens het gebruik van de brandstof. In de tweede benadering worden ook de emissies die vrijkomen tijdens de winning, raffinage en transport van de brandstoffen, meegerekend. Vanuit milieuoogpunt verdient de laatste benadering de voorkeur, hoewel dit een beoordeling nog complexer maakt.

Hoeveel ben ik bereid daarvoor te betalen?

Investeringen in milieuvriendelijke producten moeten altijd beoordeeld worden vanuit een Total Cost of Ownership (TCO) benadering, waarin zowel de kosten van aanschaf als van het gebruik worden meegenomen. Een zuinige auto is immers in aanschaf duurder, maar in het gebruik goedkoper. Stimuleringsmaatregelen vanuit de overheid, zoals een lagere motorrijtuigenbelasting (MRB), een lagere bijtelling en een lagere BPM (hier), moeten daarin verwerkt worden.

Uiteindelijk moet ook de vraag beantwoord worden of ik bereid ben extra te betalen voor een schonere auto. De uitkomst van de hierboven geschetste exercitie kan immers zijn, dat er schone auto’s zijn die netto meer geld kosten dan dat ze aan besparingen opleveren. De aanschaf en het gebruik van zo’n auto levert mij dan geen direct voordeel op, maar vooral een financieel nadeel. Het voordeel van een schoner milieu komt ten goede aan de hele samenleving.

Ik ben van mening dat wanneer de draagkracht dat toestaat, een extra inspanning op het gebied van milieu van mij verwacht mag worden. Aan het begin van mijn zoektocht naar een schone auto heb ik daarom met mezelf afgesproken dat een schone auto maximaal 20% meer mag kosten dan een minder milieuvriendelijke variant. Of de keuze valt op een nieuwe auto of een jonge occasion, is ook nog een open vraag.

Vervolg

Door niet slechts de directe CO2-uitstoot mee te nemen in de afweging, maak ik het mezelf nogal moeilijk. Op voorhand is nog niet duidelijk of een dergelijke analyse helemaal te maken is en daarvoor voldoende gegevens vrij beschikbaar zijn. Het is onvermijdelijk dat ik een aantal algemene aannames moet doen of bepaalde aspecten niet mee kan nemen. In ieder geval zal ons gebruiksprofiel het uitgangspunt zijn voor mijn analyse. In een volgende blog zal ik een aantal uitgangspunten beschrijven.

Alle suggesties zijn welkom!

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: