Tegengas

De discussie over schaliegas is ook in ons land in alle hevigheid losgebarsten. In de Verenigde Staten zorgt de winning van schaliegas voor lagere gasprijzen, minder afhankelijkheid en een lagere CO2-uitstoot. In Europa kijken energie-intensieve bedrijven jaloers naar deze ontwikkeling en pleiten ook voor schaliegaswinning. Schaliegas kan daarnaast de schatkist 30 miljard opleveren. Maar de tegenstand groeit.

Schaliegaswinning is immers niet zonder risico’s. Tegenstanders zijn bezorgd over de vervuiling van het grondwater, methaanlekkages en verrommeling van het landschap door boortorens. In Europa zal schaliegas ook niet tot lagere gasprijzen leiden en de voorraad in de Nederlandse bodem is beperkt.

Zoals destijds bij de pilot voor CO2-opslag onder Barendrecht komt er ook nu veel verzet vanuit gemeenten. Diverse actiegroepen spannen zich in om de argumenten tegen schaliegas voor het voetlicht te brengen. En net zoals bij Barendrecht worden bezwaren van inwoners beantwoord met onderzoeksrapporten die hen niet kunnen overtuigen. Normatieve argumenten lijken opnieuw geen onderdeel van het debat te mogen zijn.

Is de tegenstand tegen schaliegaswinning een vorm van not in my backyard? Is het slechts het eigenbelang dat zich hier manifesteert? Kan een vergoeding helpen om lokale inwoners over de streep te trekken?

De Zwitserse overheid zocht enkele jaren geleden naar een goede opslagplaats voor kernafval en kwam na grondig onderzoek uit bij een klein bergdorpje. Voordat een referendum plaatsvond, peilden economen de bereidwilligheid van de inwoners. Gevraagd naar hun stemgedrag gaf 51% van hen aan voor te zullen stemmen. Zij zagen het als een persoonlijk offer voor een groter maatschappelijk belang. Vervolgens werden dezelfde inwoners gevraagd wat zij zouden stemmen als zij als compensatie een vergoeding zouden krijgen. De bereidwilligheid daalde naar 25%. Ze voelden zich omgekocht.

De gedachte dat inwoners over de streep getrokken kunnen worden door een financiële vergoeding, zou daarom wel eens een misrekening kunnen zijn. Dit voorbeeld maakt duidelijk dat naast economische en ecologische argumenten ook normatieve argumenten een rol moeten spelen in de discussie over schaliegas. Niet alleen geld en veiligheid, maar ook milieu, draagvlak en ethiek horen onderdeel van deze discussie te zijn. Financiële prikkels kunnen averechts werken. Niet alles is te koop!

Advertenties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: